Nove knjige: Lutvo Memić“Naš brijeg“
Nakon hronike „Moji Memići“ Lutvo Memić objavio je roman „Naš brijeg“ koji obuhvata period od kraja Drugog svetskog rata do prvih godina ovog veka. Ovoga puta knjiga je pisana na bošnjačkom jeziku, ali se lako čita i razumeva na srpskom govornom području. Otac Memija beži iz nemačkog zarobljeništva, i slučajno iz voza, sa drugom iskače, u Šamcu, jer je pogrešno pročitao Šabac. Kroz brojne peripetije uspeva do dospe do rodnog kraja, Kamenice u istočnoj Bosni, a kasnije se doškolovava u Tuzli. U romanu je verno prikazana posleratna obnova, ali i otpori novinama u muslimaskom kraju, kao što je školovanje ženske dece, a posle i izgradnji puteva, elektrifikaciji, sadnji hibrida…
Pripovedač nastavlja priču kroz svoje tegobno odrastanje, siromaštvo, pešačenju do škole u Zvorniku po petnaestak kilometara, kao o prodičnim odnosima. U obe Memićeve knjige koje zahvataju tri veka konstanta je porodična ljubav. Roditelja i dece kao i braće i sestara. Nema gloženja, nema ružnih reči, zlovolje i pakosti… Jedino što pripovedač pamti je jedan šamar koji je dobio od oca zato što je zakasnio da donese ručak za mobare.
Primetno je kazivanje u prvom licu, doživljavanje drugog sveta izvan zavičaja, kao što je to, na primer, dolazak na školovanje u Sremsku Kamenicu gde sakriva svoje opanke. Po ličnoj želji dolazi u Šabac, i, manje-više, od izlaska iz milicije do zapošljavanja u društvenim predzećima kao i otpočinjanje preduzetništva radnja teče mirno, ustaljenim tokovima. Drugi deo knjige bavi se dramatičnim zbivanjima u zemlji, podelama kao i građanskom ratu. Ovde su svedočenja o stradanjima stanovništva istočne Bosne, koje je izgubilo više od deset odsto stanovništva. Ovaj kraj, posebno od pljačkaških i paravojnih formacija, je razrušen, kuće zapaljene, bilo je pojedinačnog otpora, ali nenauražano stanovništvo nije se odbranilo. Uostalom, po mišljenju autora, cilj je bio podela Bosne između Srbije i Hrvatske, a bosansko stanovništvo je samo stradalo u tome. Ni UNPROFOR se nije pokazao, a upečatljiva slika je kada pripovedačeva majka Šehrija nemoćna da se uspe u kamion koji vozi izbeglice za Tuzlu, mora da podmiti unproforca sa stotinu maraka. Porodica je rasuta, veći deo u Austriji a pripovedač u Šapcu, i tako prolaze kroz mučne godine istrajavanja i preživljavanja. Nakon neobjavljenog rata, iskopano je čak 14 zajedničkih grobnica, sa 4.991 žrtvom, koje upečatljivo svedoče o zločinima na teritoriji istočne Bosne, pre svega okoline Zvornika.
Pored istorijskih zbivanja ovaj roman je i svojevrsni povratak u detinjstvo, sa jasnim slikama i osećanjima tog odrastanja, a kao svojevrstan kontrast naraciji su lirski pasaži kao i opisi prirode.
Autor knjige jedan deo posvetio je i svojevrsnom početku privatnog preduzetništva u zemlji, jer je osnivač prve privatne auto-škole, stambene zadruge kao i privatnog bioskopa u Šapcu. Penzionisan je već neko vreme, ali mu je još preokupacija filmska umetnost i bioskop.
Dragan Eraković
