NOVE KNJIGE
Kada je, pre nekog vremena, objavljena knjiga „Kad zora kasni“, mislio sam da sam njom – kao desetom u nizu koja obrađuje stradanje, patnju, otpor i nepokor srpskog naroda stranim zavojevačima i tlačiteljima, uglavnom u Šapcu i Podrinju, završio ovu temu i ispunio svoju životnu misiju. Onda sam, prelistavajući očevu i svoju arhivu, našao dokumenta o Radivoju Pajiću, seljaku iz Kržave kod Krupnja koji je – kako je rekao prilikom našeg razgovora pre pola veka za list “Glas Podrinja” – tek mobilisanog i ornog za borbu protiv neprijatelja “ni krivog ni dužnog primoraše da preda oružje i ode u zarobljeništvo”. Njegovo beksvo iz logora Keningštajn preko Mažino-linije, do stupanja u redove francuskog Pokreta otpora, borbe i isticanja kao hrabrog miraljersca koji je svojim “Bengalom” sejao strah među okupatorskim soldatima; poratka u Srbiju, gde se do oslobođenja borio sa svojim “Bengalom” ponetim iz Francuske”, do odluke da se ne aktivira u činu poručnika Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda (kasnije JNA), nego da se vrati u svoje selo, porodici i bude ono što su bili i njegovi preci – seljak.
PODRINSKE će u narednim brojevima, u nastacima, preneti poglavlja iz Filipovićeve knjige u nastajanju POKLIČ NEPOKORA. Ovo je 25. Draganova samostalna, uz šest sa koautorima, 31. knjiga našeg uvaženog kolege.
Iz dokumenta Istorijskog arhiva u Šapcu i arhivske građe koju su mi dostavili dugogodišnji prijatelji i saradnici u ovom poslu, došao sam i do novih, manje poznatih detalja iz života Stevana (Stipana) Filipovića, hrabrog partizana Mačvanskog partizanskog odreda, koji je na postolju ispod vešala u Valjevu, pozivao okupljeni narod da ne klone u teškim vremenima okupacije, nego da istraje i bori se za slobodu. Velika Stevanova fotografija sa podignuti rukama pod vešalima već godinama je izložena u glavnom holu zgrade Ujedinjenig nacija u Njujorku.
Saznao sam i nove podatke o Nati Jeličić, i njenoj surovo prekinitoj mladosti. Šapčani za Natu znaju najviše po tome što njeno ime nosi Osnovna škola u blizini Velikog parka, u kojoj sam i sam završio poslednja dva razreda osnovne škole, ali ne i o njenom dolasku sa roditeljima iz Bosne, školovanju, uključivanju u rad napredne šabačke omladine, odluci da se, sa drugaricama i drugovima, suprodstavi neprijatelju.
Sva ova nova saznanja uticala su da pokušam da napišem još jednu knjigu o večom slobodarskom duhu i nepokoru svog naroda, koji – evo – i u miru – još traje.
